آكى ئو كازاما ( مترجم : هاشم رجب زاده )

130

سفرنامه كازاما ( فارسى )

دو ديوار اين غار دو نقش برجسته است كه يكى منظره شكار گوزن و ديگرى صحنهء شكار گراز را نشان مىدهد . در نماى شكار گوزن مىبينيم كه فيل شكار را به ميان حصار مىراند . در اين منظره نوازندگان هم ( كه در هر پرده هستند ) همراهى دارند . در پردهء شكار گراز ، شاه به گرازى كه فيل به شكارگاهى مىراند تير مىاندازد ، و نوازندگان هم با شاه بر ارابه نشسته‌اند . اين حجارى بسيار اعجاب‌برانگيز است ، و جز ارزش هنرى آن مىتوان رسوم معمول در آن روزگار و چيزهاى ديگر را از آن شناخت ، زيرا كه نقش و نگار زربفت ويژهء ساسانى بر جامهء شاه بسيار خوب حكاكى شده و نيز ريزه‌كاريهاى ديگر در آن نموده شده است . حجّارى نقش رستم نقش رستم از همهء يادگارىهايى كه هنر روزگار ساسانى را نشان مىدهد مشهورتر است ، « 1 » و آن بر بالاى پرتگاهى نزديك تخت جمشيد است . ديرزمانى بر اين باور بودند كه اين حكاكى از دورهء پادشاهى پارتىها است و جلالت رستم ، پهلوان اساطيرى ايران ، را نشان مىدهد . امّا معلوم شد كه اين نظر اشتباه است و تازگيها آن را

--> - عدن مىخواندند . از وجود درخت و جانور در آن باخبريم . حضرت آدم ( ص ) هم نخست در آنجا بود . بعدها با رشد يكتاپرستى ، انسان با بهشت و وجود آن در آسمان آشنا شد . اغلب باغ‌هاى مقدس كه خانهء ايزدان به شمار مىآمد ، مفهوم مقدس خويش را از دست داد . در ايران اين باغ‌ها به شكارگاه‌ها و محل تفريح شكار شاهان هخامنشى تا ساسانى درآمد . نقش برجسته خسرو پرويز در طاق بستان نمونه‌اى از اين تحول است . . . در اين باره بحث بسيار مىتوان كرد كه از حد يك يادداشت بيرون است . فقط مىتوان گفت كه نقش بسيارى از قالىهاى ما ، نقش و نمونهء اين باغ‌هاى مقدس ، يا شكارگاه‌هاى سلطنتى بعدى است . » ( مقالهء تخت جمشيد : باغى مقدس با درختان سنگى » . پانوشت 61 در : از اسطوره تا تاريخ ، ص 194 ) . ( 1 ) . « نقش رستم : بزرگترين حجارى دورهء ساسانيان در نزديكى دارابگرد قرار دارد . . . شامل تصوير مجلس پيروزى شاپور اول بر والرين امپراتور روم شرقى است » . ( معين ، اعلام )